image1 image2 image3 image4 image5 image6

Godziny otwarcia

Biblioteka w Warszawie
pon., wt., czw., pt.: 9.00 - 19.00
środa: 14.00 – 19.00,   sobota: 9.00 – 15.00

Filie w Błoniu, Grodzisku Maz., Nowym Dworze Maz., Żyrardowie
pon., wt., czw., pt.: 9.00 - 18.00
środa: nieczynne,   sobota: 9.00 – 15.00

Filia w Sochaczewie
pon., wt., czw., pt.: 8.00 - 18.00
środa: nieczynna,   sobota: 9.00 – 15.00

Jesteś tutaj: Start

wwe_b

MOODLE

Partnerzy
i instytucje wspierające

portal-logo

logo_dark-1

logo_niepelnosprnik

TPUW logo

Ogólne zasady sporządzania bibliografii załącznikowej
wtorek, 10 grudnia 2013 15:18

Jak sporządzić bibliografię załącznikową?
Materiały pomocnicze dla ucznia

Pamiętaj!
Pisząc wypracowanie, wygłaszając referat lub przygotowując prezentację maturalną nie zapomnij podać informacji, z czego korzystasz! W ten sposób zachowujesz prawa autorskie!

Bibliografia - wywodzi się od greckich słów: biblion(biblos) - książka oraz graphein - pisać, opisywać; to uporządkowany spis dokumentów dobranych według ustalonych kryteriów, spełniający zadania informacyjne.

Bibliografia załącznikowa - wykaz dokumentów cytowanych i/lub wykorzystanych przez autora dzieła, bądź tylko związanych z tematem lub wykaz przypisów uzupełniony o literaturę związaną z tematem.

Literatura podmiotu - czyli spis tekstów kultury, które wykorzystałeś - np. utwory literackie (wiersze, powieści), plastyczne (np. reprodukcje obrazów, ilustracje rzeźb), muzyczne, filmy. Literatura przedmiotu - czyli spis dokumentów dotyczących Twojego tematu prezentacji (np. książki, prace w wydawnictwach zbiorowych, artykuły z czasopism, artykuły zamieszczone w Internecie).

Bibliografia załącznikowa powinna być opracowana zgodnie z normą:
PN-ISO 690:2012 – Informacja i dokumentacja. Wytyczne opracowania przypisów bibliograficznych i powołań na zasoby informacji.

Ogólne zasady sporządzania bibliografii załącznikowej:

1. Bibliografię załącznikową należy umieszczać na końcu pracy.
2. Opisy powinny być uporządkowane w kolejności alfabetycznej (lub ewentualnie w kolejności cytowania w tekście) i kolejno ponumerowane.
3. Dane należy przejmować ze strony tytułowej lub jej odpowiednika, takiego jak: ekran tytułowy, strona tytułowa witryny internetowej, etykieta dysku, wnętrze ramki mapy w formie występującej w źródle. Dane autora artykułu i tytułu należy przejmować z nagłówka artykułu.
4. Dane zaczerpnięte z innych źródeł niż sam egzemplarz należy podawać w nawiasach kwadratowych.
5. Wyróżnienia graficzne i interpunkcja powinny zapewnić czytelność opisu i być stosowane konsekwentnie w całej bibliografii. Zaleca się wyróżniać graficzne nazwę autora lub/i tytuł dokumentu oraz tytuł czasopisma przy opisie artykułów. Jedynym elementem opisu bibliograficznego, który umieszczamy w cudzysłowie jest tytuł czasopisma!
6. Znaki przestankowe ; : . , - / ( ) należy stosować konsekwentnie!!! Każdy element opisu należy wyraźnie oddzielić od następnych przyjętym znakiem interpunkcyjnym. Istnieje dość duża dowolność stosowania znaków interpunkcyjnych.
7. Dokumenty opisujemy używając terminologii pochodzącej z języka, w jakim dokument został sporządzony (np. w dokumencie angielskim zamiast skrótu "red." użyjemy "ed.")."

Kolejność elementów w opisie bibliograficznym:

a) nazwa(-y) twórcy(-ów), jeżeli występuje(-ą):

  • jako twórcę należy podać osoby lub organizacje przedstawione w sposób najbardziej eksponowany w źródle jako odpowiedzialne za opublikowaną zawartość;
  • imiona należy podać po nazwisku, zamiast imienia podać tylko inicjał, jeżeli nie utrudni to identyfikacji osoby, np. "Lutosławski W." - to: Lutosławski Wincenty czy Witold?;
  • należy pominąć informacje o stopniach naukowych, funkcjach twórcy: prof., dr, doc., mgr, ks. Nie piszemy, że ktoś jest czy był: księdzem, profesorem, biskupem, doktorem, zakonnikiem itd. (można umieścić takie informacje jeżeli ułatwi to rozróżnienie twórców o tych samych nazwach, informacje te podajemy w nawiasie kwadratowym);
  • jeżeli twórców jest dwóch lub trzech – należy podać ich nazwiska i imiona oddzielając je od siebie wybranym znakiem interpunkcyjnym;
  • jeżeli twórca nie jest znany, lub jeśli twórców jest więcej niż trzech – opis zaczyna się od tytułu. Jeśli twórców jest więcej niż trzech, po tytule podajemy dane pierwszej osoby (lub podkreślonej przez wydawcę) i skrót „i in.” lub „et al.”.

b) tytuł:

  • tytuł należy podać w formie i pisowni występującej w źródle;
  • zbyt długi tytuł można skracać, pomijając niektóre wyrazy, z wyjątkiem początkowych i tych, bez których tytuł zmieniłby sens. Wyrazy pominięte należy zaznaczyć trzykropkiem: „(...)„;
  • podtytuły podajemy, jeżeli uzupełniają podstawowe wiadomości o zawartości zasobu informacji, w przeciwnym razie możemy je pominąć.

c) oznaczenie nośnika, jeżeli jest to konieczne:

Informacje o rodzaju zasobu informacji lub postaci, w jakiej jest udostępniony, należy podać w nawiasach kwadratowych, np.:

  • [alfabet Braille’a]
  • [film kinowy (35mm)]
  • [taśma komputerowa]
  • [CD]
  • [DVD][dysk Blu-ray]
  • [taśma filmowa]
  • [globus]
  • [mapa]
  • [mikrofisza (48x)]
  • [mikrofilm (16 mm negatyw)]
  • [fotografia]
  • [partytura]
  • [slajd (2 cale)]
  • [płyta dźwiękowa (45 obr./min)]
  • [kaseta wideo (VHS PAL)]
  • [plansza]
  • [online]
  • [dysk]

d) skala – element wymagany tylko dla map, planów itp.:

  • skalę dokumentu kartograficznego należy podać jako stosunek liczbowy (razie potrzeby obliczony samodzielnie), np.: „1:50,000” lub tak, jak występuje w źródle.

e) wydanie:

  • jeżeli to jest wydanie pierwsze, lub nie ma w dokumencie informacji, które to jest wydanie – ten element opisu pomijamy!;
  • informacje o zmianach dokonanych w wydaniu należy określać za pomocą wyrażeń, także symboli, użytych w źródle - Wyd. 5. popr. uzup. zmien. skr. rozsz.;
  • elektroniczne zasoby informacji są często aktualizowane lub poszerzane, należy używać określeń występujących w źródle, np.: Wersja 3.1.

f) dane dotyczące opublikowania (miejsce i wydawca):

  • podanie miejsca wydania i nazwy wydawcy jest obowiązkowe;
  • można skracać nazwę wydawcy, pomijając szczegóły bez znaczenia dla ich identyfikacji;
  • miejsce wydania - to nazwa miejscowości, w której mieści się wydawnictwo.
    Jeśli wydawnictwo ma kilka siedzib – podajemy pierwszą nazwę miejscowości z wymienionych.

g) data wydania:

  • rok wydania - to element obowiązkowy. Jeśli nie jest podany w książce, trzeba go określić - korzystając z katalogu biblioteki lub podać przybliżoną datę: [ok. 2006];
  • datę faktycznego przeglądania elektronicznego zasobu informacji należy podać w nawiasach kwadratowych. Datę powołania należy poprzedzać wyrazem „przeglądany” lub jego odpowiednikiem, np.: [przeglądany 18 listopada 2013], [dostęp: 18 listopada 2013];
  • w przypadku filmów preferowaną datą jest rok ukazania się filmu w kraju produkcji;
  • jeżeli w opisie podaje się datę uzyskania praw autorskich należy ją poprzedzić symbolem © lub skrótem „cop.” (od angielskiego słowa „copyright”).

h) tytuł serii, jeżeli występuje w źródle:

  • wymagany, jeżeli jednostka jest identyfikowana jako część serii;
  • cytujemy używając formy występującej w źródle.

i) numeracja w ramach jednostki:

  • składniki jednostki cytujemy używając terminów występujących w źródle, porządkując je zgodnie z zasadą, że większy poprzedza mniejszy;
  • termin „tom” oraz terminy dotyczące mniejszych składników wydawnictwa ciągłego można pominąć, wyróżniając typograficznie numery: numer tomu wytłuszczeniem, a numer części, w razie potrzeby, w nawiasach okrągłych, np.: 6(3), s. 25-24.

j) identyfikator(-y) znormalizowany(-e), jeżeli występuje(-ą) w źródle:

  • podanie Międzynarodowego Znormalizowanego Numeru Książki - ISBN (ang. International Standard Book Number) jest obowiązkowe;
  • ISBN to 10-cyfrowy (w najnowszych książkach 13-cyfrowy) symbol zawierający zakodowane informacje o książce. Nadawanie numerów ISBN obowiązuje wydawców polskich od 1974 roku. W książkach nie posiadających numeru ISBN ten element opisu pomijamy;
  • w opisach wydawnictw ciągłych i artykułów z czasopism podajemy Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictw Ciągłych - ISSN (ang. International Standard Serial Number).

k) dostępność, dostęp lub informacja o lokalizacji:

  • informację o lokalizacji zasobu informacji dostępnego online w sieci komputerowej takiej jak Internet, należy odnieść do kopii faktycznie przeglądanego zasobu i podać adres sieciowy jego lokalizacji;
  • informacje te należy wyróżnić za pomocą wyrażenia „Dostępny w” lub jego odpowiednika, np.: Dostępny w: http://pulowerek.pl/2013/10/operacja-zrzut-ksiazek/

l) dodatkowe informacje ogólne:

  • można podać rozmiary drukowanego zasobu informacji, np.: samą wysokość - 210 mm, wysokość na szerokość – 210 mm×150 mm, format arkusza A w razie potrzeby z dopiskiem– A5 orientacja pozioma;
  • w razie potrzeby można odnotować informację o oryginalnym języku użytym w tekście lub tłumaczeniu.

Opis bibliograficzny stosowany w bibliografii załącznikowej:

Zaprezentowane poniżej przykłady są jedynie propozycjami rozwiązań stosowanych przy konstruowaniu opisów bibliograficznych. Obowiązujące normy nie określają takich kwestii, jak interpunkcja stosowana w opisach, czy też krój czcionki poszczególnych elementów opisów. Należy pamiętać, iż interpunkcja ma służyć oddzieleniu poszczególnych elementów opisu, a zmiana kroju czcionki – wyróżnieniu konkretnego elementu (np. tytułu). Przystępując do sporządzania bibliografii, należy zdecydować się na określony schemat budowy opisu bibliograficznego i konsekwentnie stosować go w całej pracy. Przy poszczególnych typach dokumentów wymieniono elementy obowiązkowe, które koniecznie powinny znaleźć się w opisie dokumentu oraz elementy fakultatywne, które można umieszczać, aby ułatwić identyfikację cytowanego dokumentu w kolejności ich występowania w opisie bibliograficznym. Elementy obowiązkowe można pominąć jedynie wówczas, kiedy w żaden sposób nie uda się ich ustalić na podstawie informacji zawartych w przywoływanym dokumencie.

Oprac. Agnieszka Zdrojewska, Joanna Matoszko
Wydział Informacyjno-Bibliograficzny
Listopad, 2013 r.


Poprawiony: czwartek, 12 grudnia 2013 10:14